Depresyon, kişinin kendisini çökkün hissetme ve keder duygularını içeren psikiyatrik bir duygudurum bozukluğudur. Psikolog Dilara Topcu, Haber Kıbrıs’ın sorularını yanıtladı, bilinmeyenleri siz okuyucularımız için anlattı
Depresyon ruh sağlığı alanında karşımıza en sık çıkan durum… Depresyon, kişinin kendisini çökkün hissetme ve keder duygularını içeren psikiyatrik bir duygudurum bozukluğudur.
Yakın Doğu Üniversitesi Psikoloji bölümünden yüksek onur derecesiyle mezun olan Psikolog Dilara Topcu, depresyonun haftalar ya da aylarca sürebilen, kişinin her zamanki günlük işlevlerinde bozulmalar meydana getiren bir duygu durumu olduğunu kaydetti.
Topcu, “kişi, yaşamış olduğu yaşam olaylarından etkilenmiş olabilir, ya da genetik yatkınlığı olan bir aileye sahip olabilir. Genellikle genetik yatkınlığı bulunan ailelerde daha çok meydana gelir. Biz her bozukluğa biyopsikososyal yaklaşıyoruz. Biyolojik mi, psikolojik mi yoksa sosyal çevre etkisiyle mi meydana geldiğini öğrenmeye çalışıyoruz. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür.” ifadelerine yer verdi.
Depresyonun sebebinin genetik, çevre veya psikolojik olabileceğine vurgu yapan Psikolog Dilara Topcu, Haber Kıbrıs’ın sorularını yanıtladı, bilinmeyenleri siz okuyucularımız için anlattı.
HK: Öncelikle bizlere kendinizden bahseder misiniz?
Dilara TOPCU: 2000 yılında Lefkoşa’da doğdum. Üniversiteye kadar olan öğretimimi çeşitli devlet okullarında tamamladım. 2022 yılında Yakın Doğu Üniversitesi Psikoloji bölümünden yüksek onur derecesi ile mezun oldum. Staj sürecimi Pembe Köşk Psikiyatri Hastanesi’nde tamamladım. Lisans dönemi boyunca farklı seminerlere ve eğitimlere katıldım. Pozitif Psikoterapi üzerine yoğunlaşmak istedim ve temel eğitimimi tamamlayarak Pozitif Psikoterapi Temel Danışmanı oldum. Şu anda Pozitif Psikoterapi İleri eğitimime devam etmekteyim. Aynı zamanda Nöropsikolojik Test eğitimimi de tamamladım. Bunun yanında kişilik testlerine olan ilgimden dolayı MMPI Kişilik Testi eğitimi aldım. Şu anda Yakın Doğu Üniversitesi’nde Klinik Psikoloji alanında yüksek lisans yapmaktayım ve özel bir klinikte danışan almaktayım.
HK: Depresyon Nedir?
Dilara TOPCU: Depresyon ruh sağlığı alanında karşımıza en sık çıkan durum olduğu için bu gün sizlere depresyondan bahsetmek istedim. Depresyon, kişinin kendisini çökkün hissetme ve keder duygularını içeren psikiyatrik bir durumdur. Haftalar ya da aylarca sürebilen, kişinin her zamanki günlük işlevlerinde bozulmalar meydana getiren bir duygu durumudur.
HK: Kökeni nedir, neden oluşur?
Dilara TOPCU: Sebebi genetik, çevre veya psikolojik olabilir. Kişi, yaşamış olduğu yaşam olaylarından etkilenmiş olabilir, ya da genetik yatkınlığı olan bir aileye sahip olabilir. Genellikle genetik yatkınlığı bulunan ailelerde daha çok meydana gelir. Biz her bozukluğa biyopsikososyal yaklaşıyoruz. Biyolojik mi, psikolojik mi yoksa sosyal çevre etkisiyle mi meydana geldiğini öğrenmeye çalışıyoruz. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür.
HK: Kişinin depresyonda olduğunu nasıl anlarız, belirtileri nelerdir?
Dilara TOPCU: Depresyonun birçok alt kümesi vardır; fakat ben bugün genel olarak depresyonu ele almak istiyorum ve majör(yeğin) depresyondan bahsedeceğim. Kişinin 2 haftalık süre boyunca en az 5 belirtisinin bulunması gerekir ve belirtilerinden bir tanesi çökkünlük ile zevk alamama belirtilerinden biri olmalıdır. Diğer belirtiler ise; çok kilo verme ya da alma (iştahta artma-azalma), uykusuzluk ya da çok uyuma, karamsarlık, moralsizlik, değersizlik ve suçluluk düşünceleri, konsantre olmakta güçlük çekme(dikkatsizlik) ve intihar düşünceleri. Belirtilerin sayısına göre hafif, orta veya ağır depresyon olarak değerlendiriyoruz. Özkıyım düşüncesi durumunda hemen psikiyatriste yönlendiriyoruz.
HK: Tedavisi nasıl olur?
Dilara TOPCU: Kişi terapiye bu belirtilerle gelir fakat bazen bir probleminin olmadığını, belirtilerin sebebini bilmediğini söyleyebilir. Biz ne zamandan beri belirtilerin devam ettiğini araştırırız ve depresyonun başladığı döneme geri döneriz. Orada danışanın neler yaşadığını, olayları anlamaya çalışırız. Kişi bir sebebi olmadığını söyleyebilir, direnç gösteriyor olabilir. Ama yaşamış olduğu ona acı veren bir olayı unutmak istiyor, üzerini kapatıyor ya da baskılıyor da olabilir. Sonrasında ise depresif belirtiler ortaya çıkıyor. Tedavide kullanılan birçok terapi ekolü vardır, ben Pozitif Piskoterapiyi tercih ediyorum.
HK: Pozitif psikoterapi ile depresyonun tedavisi nasıl olur?
Dilara TOPCU: Depresyondaki kişi kendini değersiz, önemsiz biri olarak görme eğiliminde olabilir. Pozitif Psikoterapi tam burada müdahale ediyor. Pozitif Psikoterapide, kişinin farkında olmadığı yeteneklerini, potansiyellerini ortaya çıkarmak hedeflenir ve danışana bunları fark ettirmeye çalışırız. Pozitif Psikoterapi, hümanistik bir ekoldür; her insanın biricikliğini, kendine ait potansiyelleri olduğunu savunur. Terapide, envanterler ve teknikler uygulanır. Örneğin denge modeli uygulanır ve hayatının 4 alanına yoğunlaşılır. Burada kişinin hayatında nelerin eksik veya gereğinden fazla olduğunu görebilir ve bunların üzerine gidebiliriz. Süreç içerisinde semptomlar azalmaya ve kaybolmaya başlar; böylece tedavi sağlanmış olur. Kişi seanslardan öğrendikleriyle kendinin terapisti olabiliyor.
HK: Önerileriniz nelerdir?
Dilara TOPCU: Hedef ve hayaller belirlemek, uykunun düzenli olması ve kaliteli bir uyku, sağlıklı ve dengeli beslenmek, hobi, aile ve arkadaşlarla sosyalleşmek, kişinin sevdiği ve yetenekli olduğu bir alanda kendini geliştirmesi… Depresyon belirtilerine sahip olan bireylerin destek almaktan çekinmemelerini, bunun aşılabilecek bir durum olduğunu belirtmek isterim. Herkese sağlık ve mutluluk dolu günler dilerim.
