Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, et fiyatlarına ilişkin tartışmalarda hükümetin sorumlu tutulmasını eleştirerek, vatandaşın reyonda kuzu ve oğlak etini sınıflandırılmış şekilde görmesi gerektiğini söyledi. Çavuş, destekler ve üretim verilerine işaret ederek et fiyatlarını belirleyen temel unsurun piyasa yapısı olduğunu ifade etti.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, “Vatandaş kuzu ve oğlak etini reyonda sınıflandırılmış görmeli, bu sağlandıktan sonra eğer arzu ediliyorsa, denetim açısından da zafiyet olmayacaksa talepler de konuşulabilir” dedi.
“Ülkede kilosu 1200 olması gereken et fiyatını reyonlarda farklı görüyoruz” diyen Çavuş, eti pahalılaştıranın hükümet olmadığını tekrarladı ve hükümetin hayvan üretimine verdiği desteklere işaret etti.
Çavuş, Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası ile Kasaplar Birliğinin karkas etin sübvanse edilmesi talebiyle gerçekleştirdiği eylemin ardından basına açıklama yaptı.
Et ile ilgili taleplerin kurulacak bir kooperatif üzerinden yapılmasının söz konusu olduğuna işaret eden Çavuş, Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası, Kıbrıs Türk Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ve Kasaplar Birliği’nin kooperatif konusunda anlaşmaya vardığı yöndeki söylemlerin yanlış olduğunu söyledi. Çavuş, ortada bir anlaşma varsa üç örgütün temsilcileriyle görüşmeye hazır olduğunu da ifade etti.
Çavuş, Toprak Ürünleri Kurumu üzerinden 2024’te ülkeye getirilen etin giriş ve çıkış tonajlarının kaydedilerek vatandaşa ulaştırıldığını söyleyerek, rant elde edildiği yönündeki iddiaların yanlış olduğunu belirtti.
Ülkedeki küçükbaş hayvan varlığına da değinen Çavuş, 2023’de 2015 bin olan küçükbaş (12 aylık üzeri) sayısının 273 bin 669’a ulaştığını söyleyerek, bunun aylık 15 bin kuzu anlamına geldiğini belirtti. Çavuş, “Bu ülkenin et ihtiyacını bu ülke bu bakanlık karşılanabilir bir noktaya getirdi” dedi.
Çavuş, kasap ve salhanelere yönelik hijyen koşullarıyla ilgili denetimlerin de son üç yılda yüzde yüz arttırıldığını ve denetimlerin basınla da paylaşıldığını kaydetti.
ET FİYATLARI
KKTC’de canlı kuzunun kilo başı fiyatının 460-480 TL aralığında olduğunu kaydeden Çavuş, elektrik, işçilik ve iş aletlerinin de Kuzey’de daha ucuz olduğunu söyledi. Çavuş, Güney’de canlı kuzunun kilo fiyatının 6-6.80 euro (324-367 TL) aralığında, reyonlardaki satış fiyatının da 16 euro olduğunu ifade etti.
“Ülkede kilosu 1200 olması gereken et fiyatını reyonlarda farklı görüyoruz” diyen Çavuş, eti pahalılaştıranın hükümet olmadığını tekrarladı ve hükümetin hayvan üretimine verdiği desteklere işaret etti.
Hükümetin 3 yıl önce hayvancıya kulak başı verdiği desteğin 9 dolar olduğunu, 2026’da kulak başı desteği 59 dolara çıkarttıklarını belirten Çavuş, hükümetin 2024’te karkas ete de destek verdiğini kaydetti. Çavuş, buna karşılık kasaplardan reyonlardaki etin sınıflandırılmasını talep ettiklerini ancak bunun yapılmadığını, bugün de ilk yapılması gerekenin et sınıflandırılması olduğunu kaydetti.
Çavuş, “Yani vatandaş kuzu ve oğlak etini reyonda sınıflandırılmış görmeli, bunu sağladıktan sonra eğer arzu ediliyorsa, denetim açısından da zafiyet olmayacaksa talepler de konuşulabilir” dedi.
Kasaplar arasında fiyat farklılıkları da bulunduğunu ve bunun sorumlusunun hükümet olmadığını belirten Çavuş, kasapların aracılardan hayvan satın almasının fiyatların farklı olmasına neden olabileceğini kaydetti.
ET VE HAYVAN KAÇAKÇILIĞI
Hükümetin Güney’den Kuzey’e et ve canlı hayvan kaçakçılığı yapılmasını önlemeye yönelik gerekli tedbirleri aldığını da belirten Çavuş, “Benim bakanlığım ve Ünal Üstel hükümeti döneminde böyle bir kaçakçılığın olması mümkün değildir.” dedi.
Ülkeye kaliteli et ırkı da getirdiklerini belirten Çavuş, 3 yıl önce Angus tipi büyük baş hayvan getirdiklerini belirtti.
Popülizmden uzak her tür çalışmaya açık olduklarını ifade eden Çavuş, Güney Kıbrıs’ta küçükbaş hayvan başına 10-15 euroluk bir destek verildiğini, KKTC’de hayvan başı verilen desteğin 2500 TL olduğunu söyledi. Çavuş, Güney Kıbrıs’ta arpanın kilosunun 15 TL, KKTC’de 10.25 TL olduğunu, bunun yanında faizsiz arpa kredisi, süte teşvik verdiklerini de belirtti.
Güneyde pek çok destek ödemesinin henüz yapılmadığını dile getiren Çavuş, KKTC’de tüm desteklerin gününde ödendiğini, KKTC’de tarımsal akaryakıtın litre fiyatının 60 TL, Güney’de ise 80 TL olduğunu kaydetti.
Güneyde şap hastalığının yaygınlığına da işaret eden Çavuş, “En güvenli, hijyen et ülkemizdedir” dedi
