Her mesle\u011fin kendi i\u00e7inde zorluklar\u0131 vard\u0131r. Ama baz\u0131 meslekler her g\u00fcn insanlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131larla y\u00fcz y\u00fcze gelmeyi gerektirir\u2026 Kay\u0131p \u015eah\u0131slar Komitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fanlar da b\u00f6ylesi bir i\u015f yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
– Ara\u015ft\u0131rma Koordinat\u00f6r\u00fc Ya\u011fmur Erbolay: \u201cKesinli\u011fi en fazla olan bilgiyle ba\u015fl\u0131yoruz\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u00fcrecin ilk halkas\u0131, hatta bir anlamda lokomotifi ara\u015ft\u0131rma b\u00f6l\u00fcm\u00fc. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar olas\u0131 kaz\u0131 yerleriyle ilgili bilgi almak i\u00e7in ziyaretler ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Ara\u015ft\u0131rma Koordinat\u00f6r\u00fc Ya\u011fmur Elbolay ekip olarak soru\u015fturma teknikleri konusunda \u0130ngiliz Polis Te\u015fkilat\u0131ndan e\u011fitim ald\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Erbolay, \u015fahitlerin ya\u015fananlar\u0131 hat\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in elinden geleni yapan bu ekibin, \u015fahitlere \u00f6rne\u011fin o g\u00fcn duymu\u015f olabilecekleri sesler ve kokular hakk\u0131nda spesifik sorular sorduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n \u0130ki binden fazla ismin oldu\u011fu bir listede, hangi dosyan\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na nas\u0131l karar veriliyor? Erbolay buna, \u201cKesinli\u011fi en fazla olan bilgiyle ba\u015fl\u0131yoruz\u201d diye yan\u0131t veriyor.<\/p>\n\n\n\n Bu noktada en kesin bilgi g\u00f6z \u015fahidinden al\u0131nan bilgi oluyor. Hangi dosyan\u0131n incelenece\u011fine karar verildikten sonra ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gidecekleri k\u00f6yle ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131yor, son g\u00f6r\u00fclme yerleri ve civar b\u00f6lgelerdeki kay\u0131plar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Dosyalarda isim varsa \u00f6ncelikle bu isimlere gidiliyor, e\u011fer yoksa rota k\u00f6y\u00fcn ya\u015fl\u0131lar\u0131na, k\u00f6y kahvelerine d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n -\u201c\u015eahit profili \u00e7ok \u00f6nemli\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201c\u015eahit profili \u00e7ok \u00f6nemli\u201d diyor Erbolay, do\u011fru ki\u015fiye do\u011fru ara\u015ft\u0131rmac\u0131y\u0131 g\u00f6ndermenin hayati oldu\u011funu anlat\u0131yor. \u015eahidin \u201cdilinden anlayacak\u201d ki\u015finin g\u00f6revlendirilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriliyor. <\/p>\n\n\n\n Bazen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bilgi vermeyen ki\u015filerin, gece yata\u011fa yatt\u0131\u011f\u0131nda duydu\u011fu vicdan azab\u0131ndan sonra ertesi sabah kendilerini aray\u0131p bilgi verdi\u011fini anlat\u0131yor Erbolay\u2026<\/p>\n\n\n\n -\u201cOturdu\u011fumuz yerden kovuldu\u011fumuz da olur, kap\u0131y\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan da olur\u201d<\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olmak zor bir i\u015f. \u201cOturdu\u011fumuz yerden kovuldu\u011fumuz da olur, kap\u0131y\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan da olur\u2026 Travmatize olduklar\u0131 i\u00e7in agresifle\u015fir de\u201d diyen Erbolay, yine de pes etmeden ara\u015ft\u0131rmaya devam ettiklerini belirterek ve \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201c\u0130\u015fimizi yaparken zorlansak da kay\u0131plar\u0131 ailelerine teslim etti\u011fimizde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rahatlama buna de\u011fer.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu arada ge\u00e7en zamanla birlikte ara\u015ft\u0131rma b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u015fi gittik\u00e7e zorla\u015f\u0131yor. De\u011fi\u015fen topografi ve artan \u015fehirle\u015fmenin \u00fczerine g\u00f6rg\u00fc \u015fahitlerinin ya\u015flanmas\u0131 da eklenince her g\u00fcn sevdiklerinin eve d\u00f6nmesini bekleyen insanlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 dindirmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar daha da zorla\u015f\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n \u015eahitler de onlar\u0131 bekleyenler de g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e ya\u015flan\u0131yor\u2026 Bu noktada Erbolay elinde bilgi olan herkesi Alo 181\u2019i aramaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor bir kez daha\u2026<\/p>\n\n\n\n Y\u0131llard\u0131r her gece, kay\u0131p olan yak\u0131n\u0131 eve d\u00f6nerken yolu bulabilsin penceresine mum yakan \u00e7ok insan var\u2026 Akrabalar da \u00f6l\u00fcyor en az\u0131ndan onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler…\u201d diyor Erbolay.<\/p>\n\n\n\n -Kaz\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc G\u00fclseren Baranhan: \u201cArazide K\u0131br\u0131sl\u0131 Rum meslekta\u015flar\u0131m\u0131zla birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok g\u00fczel ve \u00e7ok \u00f6\u011fretici\u201d<\/p>\n\n\n\n Kaz\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc G\u00fclseren Baranhan\u2019\u0131n arkeolojiye merak\u0131, \u00e7ocukken ailesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 gezilerde, da\u011f\u0131n y\u00fcksek yama\u00e7lar\u0131nda deniz kabuklar\u0131 bulmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f. Bu alanda e\u011fitim al\u0131rken K\u015eK gibi bir yerde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 akl\u0131na gelmemi\u015f hi\u00e7\u2026 Zaten arkeoloji e\u011fitimi al\u0131rken insan kemi\u011fiyle pek de kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor Baranhan. Ancak K\u015eK\u2019da \u00e7al\u0131\u015fan arkeologlar kendilerini adli arkeoloji alan\u0131nda da geli\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n Baranhan\u2019\u0131n i\u015fi, ara\u015ft\u0131rma s\u00fcreci tamamland\u0131ktan sonra ba\u015fl\u0131yor. \u201cKaz\u0131lacak alan\u0131n ve \u015fahit bilgilerinin oldu\u011fu bir evrak haz\u0131rlan\u0131r. \u00d6nce biz bu evraklar\u0131 al\u0131p, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik koordinat\u00f6r\u00fc ile kaz\u0131lacak b\u00f6lgeyi ziyaret ederiz\u201d diye anlatmaya ba\u015fl\u0131yor s\u00fcreci. Bu noktada hangi makineyle, hangi metotla kaz\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine karar veriliyor, g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n Kaz\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yerin limitleri de bu ziyaretlerde belirleniyor, belirlenmi\u015f limitler i\u00e7inde ne derinlikte kaz\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131 \u015fahitlerin ifadelerine g\u00f6re de\u011fil, bilimsel metotlara g\u00f6re kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, do\u011fal toprak y\u00fczeyine kadar inilerek, \u015f\u00fcpheye mahal kalmamas\u0131 sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Kaz\u0131, zorlay\u0131c\u0131 bir i\u015f ve Baranhan bunun bilinciyle se\u00e7mi\u015f bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc. Ancak sadece fiziksel de\u011fil duygusal olarak da zorlay\u0131c\u0131 y\u00f6nleri var kaz\u0131n\u0131n\u2026 Duygusal a\u00e7\u0131dan en zor i\u015flerden birinin mezarl\u0131kta kaz\u0131 yapmak oldu\u011funu an\u0131ms\u0131yor Baranhan\u2026 Kay\u0131plar\u0131 bulabilmek i\u00e7in mezar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerle ilgili geceler boyu k\u00e2bus g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n K\u0131br\u0131sl\u0131 Rum meslekta\u015flar\u0131yla birlikte kaz\u0131 alan\u0131nda olmak onun i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli\u2026 \u201cArazide birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok g\u00fczel ve \u00e7ok \u00f6\u011fretici\u201d diyor, Rumca konu\u015fmasa da bunca y\u0131ldan sonra meslekta\u015flar\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 anlayabildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Kaz\u0131lar, insan kal\u0131nt\u0131s\u0131na ula\u015fana kadar makineyle yap\u0131l\u0131yor, o noktadan sonra elle kaz\u0131ya ge\u00e7iliyor\u2026 Baranhan sonraki s\u00fcreci \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n \u201cArkeologlar seviye seviye topra\u011f\u0131 kazar, kemikler ask\u0131ya al\u0131n\u0131r\u2026 Sonra foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekilir, raporlan\u0131r, numaraland\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar. Her \u015fey veri taban\u0131nda i\u015flenip kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra, kemikler laboratuvara g\u00f6nderilir.\u201d<\/p>\n\n\n\n -\u201cZaman\u0131m\u0131z daral\u0131yor\u2026 Y\u0131llar ge\u00e7tikte \u015fahitler \u00f6l\u00fcyor, kentsel yap\u0131la\u015fma i\u015fimizi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n \u015eu ana kadar kay\u0131p listesindeki isimlerin neredeyse y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131 kimliklendirildi\u2026 Baranhan, bunun benzerlerine g\u00f6re olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 bir rakam oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve ekliyor: \u201cAncak zaman\u0131m\u0131z daral\u0131yor\u2026 Y\u0131llar ge\u00e7tikte \u015fahitler \u00f6l\u00fcyor, kentsel yap\u0131la\u015fma i\u015fimizi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n – Antropoloji Laboratuvar\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc \u0130sten\u00e7 Engin: \u201cKay\u0131plar\u0131n bulunmak istedi\u011fine inan\u0131r\u0131m\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bulunan \u00f6rnekler kaz\u0131 bittikten sonra ara b\u00f6lgedeki Antropoloji Laboratuvar\u0131na iletiliyor. K\u015eK Antropoloji Laboratuvar\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc \u0130sten\u00e7 Engin, gelen kal\u0131nt\u0131lar\u0131n hemen kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve laboratuvara transfer edili\u015f s\u0131ras\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Laboratuvardaki iki toplumlu ekip birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Antropoloji ekibinin amac\u0131 antropolojik analiz yapmak. Bu kapsamda \u00f6nce bir biyolojik profil \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bulunan kemiklerin bir kad\u0131na m\u0131 yoksa bir erke\u011fe mi ait oldu\u011funu tespit etmek, ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131, ortalama boy uzunlu\u011fu, di\u015fleri, k\u0131r\u0131k kemikleri, k\u0131yafet gibi detaylarla kimlik tespitine yard\u0131mc\u0131 olmak antropoloji ekibinin i\u015fi.<\/p>\n\n\n\n \u201cBaz\u0131 durumlarda antropolojik tespit \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d diyor Engin, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011fin karde\u015fleri ay\u0131rmada DNA \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yetersiz kalabiliyor. B\u00f6yle zamanlarda antropolojik tespit b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u00d6te yandan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 zorla\u015ft\u0131ran ba\u015fka unsurlar da var. Kaz\u0131larda \u00e7o\u011fu zaman birden fazla iskelet bulunuyor ve bazen bulunan kemikler birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f halde oluyor. B\u00f6ylesi durumlarda \u00f6nce en az ka\u00e7 ki\u015finin temsil edildi\u011fi bulunmaya ve par\u00e7alar m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar birle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bunun yan\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6m\u00fc yerleri de bozulmu\u015f halde oluyor ve sadece k\u00fc\u00e7\u00fck kemikler bulunabiliyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cElimizde sadece diz kapa\u011f\u0131 kemikleri olan bir vaka vard\u0131\u201d diyor Engin, diz kapaklar\u0131ndan \u00f6nce 29 ki\u015fi olarak kimliklendirdikleri kaz\u0131da sonu\u00e7ta 31 ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n -\u201c\u00d6nce tan\u0131\u015f\u0131yoruz, sonra onlar\u0131 tan\u0131yoruz. Hepsiyle ba\u011f kuruyoruz.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Engin de di\u011fer i\u015f arkada\u015flar\u0131 gibi, i\u015finin en duygusal taraf\u0131n\u0131n insanlara kal\u0131nt\u0131lar\u0131 teslim etmek oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cKay\u0131plar\u0131n bulunmak istedi\u011fine inan\u0131r\u0131m\u201d diyor Engin\u2026 Bulunan kemiklerin \u00e7ocuklar\u0131 gibi oldu\u011funu anlat\u0131yor: \u201c\u00d6nce tan\u0131\u015f\u0131yoruz, sonra onlar\u0131 tan\u0131yoruz. Hepsiyle ba\u011f kuruyoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde hak ettikleri gibi bir mezarda yatabilmeleri beni rahatlat\u0131r\u201d diyor, ilk g\u00fcnden beri kimliklendirdikleri herkesin cenazelerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekleyerek.<\/p>\n\n\n\n – Kimliklendirme Koordinat\u00f6r\u00fc G\u00fclbanu Zorba: \u201cO umudun h\u00e2l\u00e2 orada oldu\u011funa \u015fahit olmak beni \u00e7ok etkilemi\u015fti\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n Kimliklendirme Koordinat\u00f6r\u00fc G\u00fclbanu Zorba, 2006\u2019dan bu yana K\u015eK\u2019da\u2026 \u0130\u015fe ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131na gidip g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yor, kay\u0131plarla ilgili bilgileri ve kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131n\u0131n DNA \u00f6rneklerini al\u0131yormu\u015f.<\/p>\n\n\n\n DNA \u00f6rne\u011fi almak i\u00e7in gittikleri bir evde, e\u015finin yolunu bekleyen bir kay\u0131p yak\u0131n\u0131n\u0131n her g\u00fcn, e\u011fer o g\u00fcn d\u00f6nerse bulsun diye e\u015finin en sevdi\u011fi yemekleri yapt\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olan Zorba, \u201cB\u00f6yle bir bekleyi\u015f i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6rmek, o umudun h\u00e2l\u00e2 orada oldu\u011funa \u015fahit olmak beni \u00e7ok etkilemi\u015fti\u201d diye anlat\u0131yor o g\u00fcnlerde etkilendi\u011fi olaylardan birini.<\/p>\n\n\n\n \u201cAile a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7izip kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131ndan bilgi almak. Akrabal\u0131k ili\u015fkileriyle bilgi almak. Detayl\u0131 aile a\u011fac\u0131 \u00e7izmek do\u011fru \u00e7izmek \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d diyor Zorba, k\u00fc\u00e7\u00fck toplumlarda kimliklendirme i\u015finin zorluklar\u0131na vurgu yaparak… <\/p>\n\n\n\n Ba\u015fta DNA \u00f6rne\u011fi vermek istemeyenler olmu\u015f. DNA \u00f6rneklerinin yurt d\u0131\u015f\u0131na yollanmas\u0131 konusunda komplo teorileri h\u00e2l\u00e2 ortalarda sonu\u00e7ta. Ama DNA \u00f6rne\u011fi al\u0131nan herkese imzalat\u0131lan onam formunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi al\u0131nan \u00f6rnekler sadece kimlik tespiti i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Yurt d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilen \u00f6rnekler isim de\u011fil kodlarla i\u015fleniyor. <\/p>\n\n\n\n Kimliklendirme i\u00e7in en iyi bilgi s\u0131ras\u0131yla kay\u0131p edilen ki\u015finin \u00e7ocuklar\u0131, annesi, babas\u0131 ve karde\u015flerinden al\u0131nabiliyor. Bu \u00e7evreden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a DNA payla\u015f\u0131m\u0131 da azal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bu arada kimliklendirme teknolojisi de h\u0131zla geli\u015fiyor. Bazen teknolojinin verdi\u011fi imkanlardan yararlan\u0131larak eski DNA \u00f6rneklerine yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f yap\u0131l\u0131p kimliklendirme yap\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n Zorba, i\u015fini yaparken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck zorlu\u011fun, bulunan \u00f6rne\u011fin \u00e7evresel fakt\u00f6rlerden etkilenmesi nedeniyle olu\u015fan sorunlar oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n Baz\u0131 \u00f6rnekleri 10\u2019dan fazla defa \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6ndermeleri gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Zorba, kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131ndan yeterince bilgilendirici DNA \u00f6rne\u011fi yoksa bunun da s\u00fcreci uzatan bir etken oldu\u011funu belirtiyor. T\u00fcm aile kay\u0131p oldu\u011fu durumlarda da farkl\u0131 metotlar kullanmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Kimliklendirme s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda, DNA raporu tek ba\u015f\u0131na ele al\u0131nm\u0131yor. DNA raporu \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bir uzla\u015f\u0131 toplant\u0131s\u0131na gidiliyor. Burada t\u00fcm birimler bir araya geliyor. Her birimi ilgili dosya hakk\u0131nda kendi elindeki bilgileri payla\u015f\u0131yor, bu bilgiler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6l\u00fcm \u00f6ncesi ve \u00f6l\u00fcm sonras\u0131 t\u00fcm veriler uyumluysa kimliklendirme i\u015flemi sonu\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Ard\u0131ndan bu durum K\u015eK\u2019nin 3 \u00fcyesine haber veriliyor. Bir memorandum g\u00f6nderiliyor. Ard\u0131ndan ailelere bilgi vermesi i\u00e7in psikolog g\u00f6revlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n -Psikolog S\u00fcl\u00fcn Asafhan: \u201cSonu olmayan, ac\u0131 verici bir bilinmezlik\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Psikologlar komitedeki en \u00f6nemli ve zor i\u015flerden birini \u00fcstleniyor. Ge\u00e7en y\u0131ldan bu yana K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk \u00dcye Ofisinde psikolojik dan\u0131\u015fmanl\u0131k g\u00f6revini S\u00fcl\u00fcn Asafhan yap\u0131yor. \u0130nsani i\u015fler yapan bir kurumda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kendisi i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu anlat\u0131yor Asafhan.<\/p>\n\n\n\n Kimliklendirmenin ard\u0131ndan ailelerle ileti\u015fime ge\u00e7mesi i\u00e7in psikologlara haber veriliyor.<\/p>\n\n\n\n Asafhan, bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesiyle ailelere bilgilendirme yapt\u0131ktan sonra randevu alarak ziyarette bulunduklar\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cZiyarette, uzmanlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgileri k\u0131saca ailelere aktar\u0131r\u0131z, aileye g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcn\u00fc isteyip istemediklerini sorar\u0131z. G\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcn\u00fcne geldiklerinde, t\u00fcm birimlerden uzmanlar orada olur, ailelerin sorular\u0131na yan\u0131t verirler. Defin organizasyonu s\u00fcrecinde de kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131na destek verilir\u201d<\/p>\n\n\n\n Peki b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde, nedir \u201ckay\u0131p yak\u0131n\u0131\u201d olmak? \u201cKay\u0131p yak\u0131nlar\u0131, kay\u0131p \u015fahs\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn do\u011frulanm\u0131\u015f olmamas\u0131ndan kaynaklanan, sonu olmayan, ac\u0131 verici bir bilinmezlik durumu olarak a\u00e7\u0131klanabilecek, \u2018belirsiz kay\u0131p\u2019 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bir durum ya\u015far\u201d diyor Asafhan.<\/p>\n\n\n\n -\u201cKay\u0131p yak\u0131nlar\u0131nda yas s\u00fcreci bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015flayamaz\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu noktada belirsiz kay\u0131p kavram\u0131n\u0131n ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor Asafhan, \u201c\u0130lki, psikolojik olarak mevcut fiziksel olarak mevcut olmayan. \u0130kinci fiziksel olarak mevcut ama psikolojik olarak orada olmayan\u2026 Ailede biri vefat etti\u011finde belirli bir vedala\u015fma olur ve yas s\u00fcreci ba\u015flar. Kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131nda bu yas s\u00fcreci bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015flayamaz\u2026 Uzun s\u00fcren bir bilinmezlik durumu olu\u015fur\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n -\u201cDozer operat\u00f6r\u00fc bulup kendi kaz\u0131s\u0131n\u0131 yapanlar bile var\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cAiledeki normal vefatlardan farkl\u0131 olarak, kayb\u0131n vefat\u0131ndaki bilinmezlik \u00e7ok ac\u0131 verici bir s\u00fcre\u00e7tir. \u00d6l\u00fcp \u00f6lmedi\u011fi ya da ne \u015fartlarda oldu\u011funu bilememek\u2026 Kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131 duyduklar\u0131 \u015feylerden ve yalan haberlerden yola \u00e7\u0131karak kafalar\u0131nda devaml\u0131 senaryolar kurar, aradaki bo\u015fluklar\u0131 da doldurarak\u2026 Bazen kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yapmaya koyulurlar\u2026 Hatta dozer operat\u00f6r\u00fc bulup kaz\u0131 yapan kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131 bile var\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bilinmezlik \u00e7ok ac\u0131 verici bir s\u00fcre\u00e7tir\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu ac\u0131n\u0131n zamanla hafiflemedi\u011fini de vurgulayan Asafhan, \u201cBir insan travma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda beyni o travmay\u0131 unutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ama belirsiz kay\u0131plarda beyin ya\u015fananlar\u0131 tekrar tekrar hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki \u00e7\u00f6zebilsin. Bu da s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6zellikle sava\u015f s\u00fcreci zaten travmatik oldu\u011fu i\u00e7in haf\u0131zas\u0131ndaki bo\u015fluklar\u0131 da kendisi doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Zaten \u00e7o\u011fu \u015feyi yanl\u0131\u015f hat\u0131rlamaya meyillidir\u2026\u201d diyerek anlat\u0131yor bu psikolojiyi.<\/p>\n\n\n\n Yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n aileler i\u00e7in bilinmezli\u011fi ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor Asafhan, \u201cBu, kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kafas\u0131ndaki soru i\u015faretini cevaplar\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n Aile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7ok hassas bir ortamda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ailelerin isterse g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcn\u00fcne kat\u0131lmayabilece\u011fini belirten Asafhan, \u201cYaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hissettirerek ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 duygu durumuna sayg\u0131 g\u00f6stererek hareket ediyoruz\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n Psikolog Asafhan bu s\u00fcre\u00e7te amac\u0131n kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yas s\u00fcrecinden ge\u00e7mesi oldu\u011funa i\u015faret ederek \u201cAma bu s\u00fcrenin hayattaki i\u015flevselli\u011fi engellemeyecek \u015fekilde olmas\u0131 \u00f6nemli. Hayat\u0131n\u0131n ana noktas\u0131 yas olmamal\u0131\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n -Emine \u00c7etinsel: \u201cKemikleri incelerken o ki\u015fiyi de tan\u0131r\u0131z bir yandan\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kay\u0131p \u015eah\u0131slar Komitesi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda da kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131 bulunuyor. Hatta i\u00e7lerinde kendi yak\u0131n\u0131n\u0131 kimliklendirenler bile var\u2026 Emine \u00c7etinsel bu isimlerden biri\u2026 2012 y\u0131l\u0131ndan bu yana ara b\u00f6lgedeki iki toplumlu laboratuvarda \u00e7al\u0131\u015fan \u00c7etinsel\u2019in dedesi de kay\u0131p listesindeymi\u015f.<\/p>\n\n\n\n Adli bilimler e\u011fitimi alan \u00c7etinsel, bunun dedesiyle ilgili bilin\u00e7li bir se\u00e7im oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f. \u201cAnnemin \u00fczerine \u00e7ok fazla konu\u015ftu\u011fu bir travma de\u011fildi\u201d diyor. Ancak geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131nca bu travman\u0131n ailede sessiz bir \u015fekilde hep var oldu\u011funu an\u0131ms\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n -\u201c\u0130\u015fe girdi\u011fimde annemden \u2018dedenle ilgili bir \u015fey var m\u0131 acaba\u2019 sorular\u0131 ba\u015flad\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201c\u0130\u015fe girdi\u011fimde annemden \u2018dedenle ilgili bir \u015fey var m\u0131 acaba\u2019 sorular\u0131 ba\u015flad\u0131\u201d diye anlat\u0131yor \u00c7etinsel. Sonra 2013\u2019te yap\u0131lan bir kuyu kaz\u0131s\u0131nda 5 ki\u015fi bulunuyor. Bulunanlardan biri de \u00c7etinsel\u2019in dedesi\u2026 Dedesine ait oldu\u011funu bilmeden kemikler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan \u00c7etinsel, bunu dedesiyle ba\u011f kurma \u015fans\u0131 gibi g\u00f6rmeyi se\u00e7mi\u015f: \u201cKemikleri incelerken o ki\u015fiyi de tan\u0131r\u0131z bir yandan. K\u00fc\u00e7\u00fckken d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f m\u00fc? K\u0131r\u0131k kemi\u011fi var m\u0131ym\u0131\u015f? Bunlar hep bir \u00f6yk\u00fc olu\u015fturur kafam\u0131zda o ki\u015fiyle ilgili\u2026 Ben de dedemle b\u00f6yle tan\u0131\u015ft\u0131m daha kim oldu\u011funu bilmeden\u2026 \u00d6te yandan kim oldu\u011funu bilmedi\u011fim g\u00fcnlerde bile sanki bir ba\u011f\u0131m vard\u0131\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n Dedesinin kimliklendirildi\u011fi haberini i\u015f arkada\u015f\u0131ndan alm\u0131\u015f\u2026 Bu \u00f6yk\u00fcy\u00fc tekrar anlat\u0131rken ikisinin g\u00f6zleri doluyor h\u00e2l\u00e2\u2026 \u0130\u015f arkada\u015f\u0131 \u0130sten\u00e7, \u00c7etinsel\u2019i yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve ona dedenle tan\u0131\u015f demi\u015f\u2026 Birbirlerine sar\u0131l\u0131p a\u011flam\u0131\u015flar\u2026<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fin en zor k\u0131sm\u0131 bu haberi ailesine vermek olmu\u015f. Resmi bilginin verilece\u011fi g\u00fcne kadar ailesine s\u00f6yleyememi\u015f kurallar gere\u011fi\u2026. \u201cO bekleyi\u015f zordu\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cPeki bir kay\u0131p yak\u0131n\u0131 olarak, dedeni bulmak, ailenin bekleyi\u015fine son vermek nas\u0131l hissettirdi?\u201d sorusuna \u201cHem sevindirici hem \u00fcz\u00fcc\u00fc\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 veriyor ve \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u201cBir\u00e7ok aile, kay\u0131p yak\u0131n\u0131n\u0131n \u00f6lmedi\u011fine inan\u0131r\u2026 Mesela nenem \u2018ya\u015fas\u0131n da gerekirse cirayla ya\u015fas\u0131n\u2019 diyenlerdendi. Bunun sonlanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek \u00fcz\u00fcc\u00fcyd\u00fc\u2026 \u00d6te yandan annem gidip babas\u0131n\u0131n mezar\u0131nda dua edebiliyor art\u0131k\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n Haberi vermekte en zorland\u0131klar\u0131 ki\u015fi tabi ki nenesi olmu\u015f\u2026 \u00c7ok ilgin\u00e7 anlar ya\u015fanm\u0131\u015f bu s\u00fcre\u00e7te\u2026 Hi\u00e7bir \u015feyden haberi olmayan nenesini psikologla g\u00f6r\u00fc\u015fmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcrlerken, yolda \u00c7etinsel\u2019e \u201cD\u00fcn ak\u015fam r\u00fcyamda dedeni g\u00f6rd\u00fcm. Yan\u0131ma geldi ama ben onu tan\u0131mam\u0131\u015f\u0131m ya\u015fland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in\u201d demi\u015f\u2026 Dedesinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f defalarca\u2026 Bir bilim insan\u0131 i\u00e7in bile sars\u0131c\u0131 bir olay\u2026<\/p>\n\n\n\n \u00c7etinsel\u2019in dedesinin karde\u015fi de kay\u0131p\u2026 Haberi onun e\u015fine vermek de olduk\u00e7a zormu\u015f\u2026 \u201cNenemle ikisi bu s\u00fcreci birbirlerine destek olarak atlatt\u0131lar hep\u2026 Haberi al\u0131nca kendi e\u015finin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u2026 \u00c7ok zordu\u2026 Sonras\u0131nda da vefat etti\u2026 B\u00fcy\u00fck amcam\u0131n bulunmamas\u0131 \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm bir durumdur\u2026 Hem aile taraf\u0131n\u0131 hem de i\u015f taraf\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, o y\u00fczden \u015fansl\u0131 hissederim\u2026 Bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda aile i\u00e7in ne zor oldu\u011funu tahmin ederim\u2026 Bir par\u00e7a kal\u0131nt\u0131 vermek zorunda kald\u0131klar\u0131m\u0131z olmas\u0131 beni \u00fczer. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fans\u0131zl\u0131k gibi gelir.\u201d<\/p>\n\n\n\n -G\u00f6rg\u00fc \u015fahitlerinin verece\u011fi bilgiler \u00e7ok \u00f6nemli\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ve K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n ortak yaralar\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015fan K\u015eK\u2019n\u0131n bu amac\u0131na ula\u015fabilmesinde en b\u00fcy\u00fck tehditlerden biri ge\u00e7en zaman\u2026 Her ge\u00e7en y\u0131l geni\u015fleyen \u015fehirler olas\u0131 kaz\u0131 alanlar\u0131n\u0131n \u00fczerini \u00f6rt\u00fcyor, kay\u0131p edilen ki\u015filerle sevdikleri aras\u0131na bir duvar daha \u00e7ekiyor\u2026 Ge\u00e7en zamanla her ge\u00e7en y\u0131l sadece g\u00f6rg\u00fc \u015fahitleri hayat\u0131n\u0131 kaybetmiyor, kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131 da sevdiklerini ak\u0131betini hi\u00e7 \u00f6\u011frenemedikleri bir hayata g\u00f6zlerini yumuyor\u2026<\/p>\n\n\n\n – \u0130hbarlar \u201c181\u201d numaral\u0131 hattan isimsiz \u015fekilde al\u0131n\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu y\u00fczden g\u00f6rg\u00fc \u015fahitlerinin bildiklerini bir an \u00f6nce K\u015eK ile payla\u015fmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u0130hbarlar \u201c181\u201d numaral\u0131 hattan isimsiz \u015fekilde al\u0131n\u0131yor\u2026 Bu hat sadece kay\u0131p yak\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u00fcre\u011findeki ac\u0131n\u0131n dinmesine mi yard\u0131m ediyor? Uzmanlar bildiklerini aktarman\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n vicdani y\u00fcklerinden kurtulmalar\u0131na yard\u0131m edebilece\u011finin unutulmamas\u0131n\u0131 istiyor\u2026<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Her mesle\u011fin kendi i\u00e7inde zorluklar\u0131 vard\u0131r. Ama baz\u0131 meslekler her g\u00fcn insanlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131larla y\u00fcz y\u00fcze gelmeyi gerektirir\u2026 Kay\u0131p \u015eah\u0131slar Komitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fanlar da b\u00f6ylesi bir i\u015f yap\u0131yor. – Ara\u015ft\u0131rma Koordinat\u00f6r\u00fc Ya\u011fmur Erbolay: \u201cKesinli\u011fi en fazla olan bilgiyle ba\u015fl\u0131yoruz\u201d S\u00fcrecin ilk halkas\u0131, hatta bir anlamda lokomotifi ara\u015ft\u0131rma b\u00f6l\u00fcm\u00fc. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar olas\u0131 kaz\u0131 yerleriyle ilgili bilgi almak i\u00e7in […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":8707,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[81],"tags":[1045],"class_list":["post-8706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gundem","tag-kapanmayan-yaralarin-izinde-bir-ekip"],"yoast_head":"\n