Do\u011fu Akdeniz \u00dcniversitesi (DA\u00dc) Hukuk Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Yrd. Do\u00e7. Dr. Can Azer, h\u00fck\u00fcmetin devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve emeklilerin maa\u015flar\u0131ndan kesinti yapmak i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararnamenin Anayasaya uygunluk bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131lar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
H\u00fck\u00fcmetin maa\u015flardan kesinti yapma karar\u0131n\u0131 Haber K\u0131br\u0131s\u2019a de\u011ferlendiren Can Azer, Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararnamenin i\u00e7eri\u011finin yani d\u00fczenledi\u011fi konunun Anayasan\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 hususunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce, s\u00f6z konusu kararnamenin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n irdelenmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n\n\n\n
Can Azer, \u201cMaa\u015f Kesintileri ile ilgili K\u0131sa Bir Hukuki De\u011ferlendirme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verdi:<\/p>\n\n\n\n
\u201cSon iki g\u00fcnd\u00fcr tart\u0131\u015f\u0131lan maa\u015f kesintileri Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lan bir Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararname ile yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Konunun siyasi ya da sosyal taraflar\u0131 \u00f6nemli olmakla birlikte, hukuk devleti oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir devlette bu d\u00fczenlemenin hukuki a\u00e7\u0131dan tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 da elzemdir. Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararnamenin (YGK) i\u00e7eri\u011finin yani d\u00fczenledi\u011fi konunun anayasan\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 hususunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131 gereken ve yap\u0131lacak olan, s\u00f6z konusu YGK\u2019nin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n irdelenmesidir. YGK\u2019ler; ola\u011fan d\u00f6nemlerde, ekonomik bir konuda ivedilik bulunmas\u0131 halinde, yeni mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmemek ve ki\u015fisel ve siyasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerde k\u0131s\u0131tlama yapmamak \u015fart\u0131yla Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve yasayla e\u015fit hukuki g\u00fcce sahip olan kararnamelerdir (Anayasa madde 112). Dolay\u0131s\u0131yla, YGK\u2019ne i\u00e7in en temel iki \u015fart \u2018ivedilik\u2019 ve \u2018ekonomik konu\u2019 kriterlerinin bir arada bulunmas\u0131 ve buna uyulmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle bir konunun ekonomik olmas\u0131 o konunun YGK ile d\u00fczenlenebilece\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Ayn\u0131 zamanda ekonomik olan o konunun ivedi de olmas\u0131 gerekmektedir. Anayasa koyucu, ekonomik konularda ivedilik bulunmas\u0131 halinde YGK \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fini belirtmi\u015f, ancak hangi konular\u0131n ekonomik konu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilece\u011fini belirtmemi\u015ftir. D\u00fcnyada ya\u015fanan ekonomik daralma, pandeminin yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik bunal\u0131m ve Ukrayna \u2013Rusya sava\u015f\u0131n\u0131n emtialar ve ekonomiler \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131larla birlikte maa\u015f \u00f6deme ve kesintileri, YGK\u2019nin gerek\u00e7esinde ekonomik nedenler olarak ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada konuyla ilgili Anayasa mahkemesince verilen bir karara de\u011finmenin de faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz Anayasa Mahkemesine g\u00f6re; \u2018…….hemen her konuyu bir \u015fekilde \u00e7eki\u015ftirerek, geni\u015f ve esnek yorumlayarak ekonomi ile ili\u015fkilendirmek, konuya ekonomik boyut kazand\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak Anayasa\u2019n\u0131n 112(1) maddesi alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lacak yasa g\u00fcc\u00fcnde kararnamenin konusunun do\u011frudan ve s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ekonomi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi, ekonomi ile dolayl\u0131 ve uzak olan ili\u015fkilerin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131z\u2019. Bu \u00e7er\u00e7evede bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda YGK\u2019de ileri s\u00fcr\u00fclen gerek\u00e7elerin do\u011frudan do\u011fruya ekonomik temelli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek ilk bak\u0131\u015fta \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/p>\n\n\n\n
O halde ikinci \u015fart olan \u2018ivedilik\u2019 konusuna bakmak gerekmektedir. \u00c7abuk, hemen yap\u0131lma gereklili\u011fi olarak tan\u0131mlanan ivedilik kavram\u0131, ola\u011fan d\u00f6nem YGK\u2019lerin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken unsurlardan bir di\u011feridir. Bu durumda Bakanlar Kurulu ekonomik bir konuda hemen d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gereken hallerde YGK \u00e7\u0131karma yetkisine sahiptir. Yani YGK \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi acil bir durumun bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Maa\u015f Kesintilerinin d\u00fczenlendi\u011fi YGK\u2019nin gerek\u00e7esine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kararnamenin hi\u00e7bir yerinde \u2018ivedi\u2019 kelimesi ge\u00e7memi\u015ftir. O halde ilk bak\u0131\u015fta kararnamede ivedili\u011fe ili\u015fkin herhangi bir ifadenin yer almamas\u0131 bile konunun ivedi olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanmas\u0131na ve Anayasan\u0131n 112. maddesinde aranan ivedilik \u015fart\u0131na uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesine engel de\u011fildir. Nitekim yine Anayasa Mahkemesi daha \u00f6nce vermi\u015f oldu\u011fu bir karar\u0131nda \u2018konunun ivedi oldu\u011funa dair herhangi bir iddia ileri s\u00fcr\u00fclmedi\u011fi hususu \u00fczerinde durmu\u015f ve herhangi bir ivedilik bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle\u2019 bir YGK\u2019nin iptaline karar vermi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda maa\u015f kesintisi neticesinde kesilen miktarlar\u0131n nerede ve nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair herhangi bir d\u00fczenlemeye de yer verilmemi\u015f olmas\u0131, yine konunun ivedi olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanmas\u0131na imkan vermektedir. <\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, kararnamenin gerek\u00e7esinde belirtilen pandemi, d\u00fcnyadaki olumsuz ekonomik geli\u015fmeler, Rusya -Ukrayna sava\u015f\u0131 aniden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f hususlar de\u011fildirler. Bunlar\u0131n en yenisi olan sava\u015f dahi 5 ayl\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Ekonominin daralmas\u0131 ve enflasyon oranlar\u0131n\u0131n art\u0131yor olmas\u0131 hali haz\u0131rda son iki y\u0131lda ya\u015fanan ve h\u00fck\u00fcmet \u00fcyelerinin dahi s\u00fcrekli dile getirdi\u011fi hususlard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm bunlar birden bire ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u2018hemen\u2019, \u2018\u00e7abucak\u2019 yani ivedi bir \u015fekilde karar almay\u0131 gerektiren unsurlar olarak ileri s\u00fcr\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ba\u015fka bir ifadeyle; bu kararnamede son iki y\u0131ldan beridir devam eden bir ekonomik krizin varl\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedirler. Bu durumda kanaatimce, iki y\u0131ldan beridir devam eden ekonomik krizin etkilerini azaltmak nedeniyle Temmuz ay\u0131 sonunda YGK \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ortada ger\u00e7ekten ne kadar ivedi bir durumun bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 sorusunu akla getirmektedir. Pek tabidir ki, Bakanlar Kurulu iki bu\u00e7uk y\u0131ldan beridir devam eden ekonomik krizin boyutunun olumsuz y\u00f6nde de\u011fi\u015fmesi, mevcut yasalarla devam etmekte olan ekonomik krize \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamamas\u0131, bu de\u011fi\u015fim neticesinde acil olarak \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 ihtiyac\u0131 do\u011fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda YGK \u00e7\u0131karabilecektir. Ancak iki bu\u00e7uk y\u0131ldan beri var olan ekonomik krizin ayn\u0131 oranda devam etmesi veya var olan duruma ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin yasa ile yap\u0131lmas\u0131n\u0131n beklenilemeyece\u011fi derecede acil olmamas\u0131 halinde YGK yerine yasa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. Netice itibar\u0131yla bu kararnamenin yukar\u0131da belirtilen gerek\u00e7elerle ivedilik unsurundan hareketle anayasaya uygunluk bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek gerekmektedir.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Do\u011fu Akdeniz \u00dcniversitesi (DA\u00dc) Hukuk Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Yrd. Do\u00e7. Dr. Can Azer, h\u00fck\u00fcmetin devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve emeklilerin maa\u015flar\u0131ndan kesinti yapmak i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararnamenin Anayasaya uygunluk bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131lar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. H\u00fck\u00fcmetin maa\u015flardan kesinti yapma karar\u0131n\u0131 Haber K\u0131br\u0131s\u2019a de\u011ferlendiren Can Azer, Yasa G\u00fcc\u00fcnde Kararnamenin i\u00e7eri\u011finin yani d\u00fczenledi\u011fi konunun Anayasan\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[81],"tags":[667],"class_list":["post-7413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gundem","tag-yrd-doc-dr-can-azer"],"yoast_head":"\n