\u015eam\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmesi ve Be\u015far Esad\u2019\u0131n \u00fclkeyi terk etti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki haberler, Suriye\u2019nin 13 y\u0131ll\u0131k i\u00e7 sava\u015f\u0131nda tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. 50 y\u0131ld\u0131r \u00fclkeyi demir yumrukla y\u00f6neten Esad ailesinin h\u00fckm\u00fc sona ererken, pek \u00e7ok Suriyeli ve g\u00f6zlemci bu geli\u015fmeyi yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kutluyor. Ancak bu dramatik geli\u015fme, Suriye\u2019deki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ger\u00e7ekten sona erdi\u011fi anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Esad rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, \u00fclkenin derin b\u00f6l\u00fcnmelerle dolu gelece\u011fi, rakip gruplar aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadeleleri ve b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, cevaplanmas\u0131 zor bir sorudur.<\/p>\n\n\n\n
Esad Rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc: tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131<\/p>\n\n\n\n
On y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir Be\u015far Esad, Rusya ve \u0130ran gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fcttefiklerin deste\u011fiyle Suriye\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kontrol\u00fcn\u00fc korumay\u0131 ba\u015fard\u0131. Ancak son haftalarda ya\u015fanan geli\u015fmeler, rejimin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Hayat Tahrir el-\u015eam (HT\u015e) liderli\u011findeki muhalif gruplar, h\u0131zla Halep\u2019i ele ge\u00e7irip g\u00fcneye y\u00f6neldi ve yaln\u0131zca 10 g\u00fcn i\u00e7inde \u015eam\u2019a ula\u015ft\u0131. Esad\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7leri, y\u0131llar\u0131n sava\u015f, yapt\u0131r\u0131m ve yolsuzluklar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi zay\u0131fl\u0131kla \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmesi, Be\u015far Esad\u2019\u0131n ba\u015fkentten ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131na dair haberlerle birle\u015ferek Baas rejiminin sembolik sonunu getirdi. Muhalefet g\u00fc\u00e7leri, Suriye i\u00e7in yeni bir d\u00f6nemi ba\u015flatma vaadinde bulunurken, bu zafer ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok soruyu da beraberinde getirdi. HT\u015e\u2019nin \u0130slamc\u0131 ideolojisi, uluslararas\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmesi ve muhalifler i\u00e7inde bask\u0131c\u0131 bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131, Suriye\u2019nin gelecekteki y\u00f6netimi konusunda ciddi endi\u015felere yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131r\u0131lgan bir bar\u0131\u015f m\u0131, yoksa yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6nemi mi?<\/p>\n\n\n\n
Esad rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n sona erdi\u011fi anlam\u0131na gelse de, bu durum \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n tamamen bitti\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Merkezi bir otoritenin yoklu\u011fu, bar\u0131\u015ftan \u00e7ok bir g\u00fc\u00e7 bo\u015flu\u011fu yarat\u0131r ve bu bo\u015fluk, \u00e7e\u015fitli gruplar\u0131n doldurmak i\u00e7in yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Rakip gruplar ve g\u00fc\u00e7 m\u00fccadeleleri:<\/p>\n\n\n\n
1. Hayat Tahrir el-\u015eam (HT\u015e): \u015eam\u2019\u0131n ele ge\u00e7irilmesinde ba\u015frol oynayan HT\u015e, muhalefet i\u00e7inde bask\u0131n bir g\u00fc\u00e7 haline geldi. Ancak \u0130slamc\u0131 y\u00f6netim modeli ve uluslararas\u0131 alandaki olumsuz alg\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn uzun vadeli me\u015fruiyetini zora sokuyor. Lider Ebu Muhammed el-Culani, halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek bir konsey vaadiyle kurumsal s\u00fcreklilik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapsa da, bu s\u00f6zlerin uygulanabilirli\u011fi belirsiz.<\/p>\n\n\n\n
2. K\u00fcrt G\u00fc\u00e7leri (SDG): ABD destekli K\u00fcrt liderli\u011findeki Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri (SDG), \u00fclkenin kuzeydo\u011fusunda \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 konumunda. YPG\u2019nin HT\u015e ile do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve taraflar aras\u0131nda bir \u201ckazan-kazan\u201d ili\u015fkisi kurma \u00e7abalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki raporlar, \u00e7at\u0131\u015fma dinamiklerini daha da karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak YPG\u2019nin \u00f6zerklik hedefi, HT\u015e\u2019nin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgelerde kolay kabul g\u00f6recek bir talep de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
3. Esad\u2019a Ba\u011fl\u0131 Kal\u0131nt\u0131lar: Esad\u2019\u0131n ka\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, rejim yanl\u0131s\u0131 Alevi milisler ve \u0130ran destekli gruplar gibi unsurlar, \u00f6zellikle Lazkiye ve \u00e7evresinde direni\u015f g\u00f6stermeye devam edebilir. Bu b\u00f6lgeler, d\u0131\u015f akt\u00f6rlerin deste\u011fiyle yar\u0131 \u00f6zerk b\u00f6lgeler haline gelebilir.<\/p>\n\n\n\n
4. T\u00fcrkiye Destekli Muhalifler: T\u00fcrkiye\u2019nin destekledi\u011fi Suriye Milli Ordusu (SMO) ve di\u011fer gruplar, kuzeyde etkilerini geni\u015fletme f\u0131rsat\u0131 bulabilir. Ancak bu durum, K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerle ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 daha da derinle\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n
Par\u00e7alanm\u0131\u015f bir suriye ihtimali<\/p>\n\n\n\n
Esad\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyle olu\u015fan g\u00fc\u00e7 bo\u015flu\u011fu, Suriye\u2019nin en az \u00fc\u00e7 b\u00f6lgesel otoriteye b\u00f6l\u00fcnme ihtimalini art\u0131r\u0131yor. Bu senaryo, istikrar yerine daha fazla kaos ve belirsizlik getirebilir:<\/p>\n\n\n\n
1. HT\u015e Kontrol\u00fcndeki Kuzeybat\u0131: HT\u015e, \u0130dlib, Halep ve \u015eam\u2019da kontrol\u00fc sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, uluslararas\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmesi, diplomatik izolasyon riskini art\u0131r\u0131yor. Me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131nda yerel a\u015firetlerle veya K\u00fcrt gruplarla ge\u00e7ici ittifaklar kurabilir.<\/p>\n\n\n\n
2. K\u00fcrt \u00d6zerk B\u00f6lgesi: SDG\u2019nin kuzeydo\u011fuda kontrol\u00fc peki\u015ftirmesi ve \u00f6zerkli\u011fi resmile\u015ftirme \u00e7abalar\u0131 s\u00fcrecektir. Ancak bu \u00e7abalar, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fc\u00e7l\u00fc muhalefetiyle kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
3. G\u00fcney ve K\u0131y\u0131 Enkavlar\u0131: Dera ve S\u00fcveyda gibi b\u00f6lgeler, HT\u015e ve di\u011fer muhalif gruplar aras\u0131nda m\u00fccadele alan\u0131 haline gelebilir. Alevi yo\u011funluklu Lazkiye \u00e7evresi, Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131n deste\u011fiyle yar\u0131 \u00f6zerk bir b\u00f6lge olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu par\u00e7alanm\u0131\u015f yap\u0131, Suriye\u2019nin ulusal uzla\u015f\u0131 ve birli\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin rol\u00fc: F\u0131rsatlar ve tehditler<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye, Esad sonras\u0131 d\u00f6nemde hem stratejik f\u0131rsatlar hem de ciddi tehditlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n\n\n\n
F\u0131rsatlar: 1. Tampon B\u00f6lge Geni\u015flemesi:<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin destekledi\u011fi SMO\u2019nun kuzey Suriye\u2019deki etkisini geni\u015fletmesi, K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerine ve HT\u015e\u2019ye kar\u015f\u0131 bir tampon olu\u015fturabilir.<\/p>\n\n\n\n
2. M\u00fclteci Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc:<\/p>\n\n\n\n
Esad\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019nin milyonlarca Suriyeli m\u00fcltecinin g\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc te\u015fvik etme planlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilir. Ancak bu, kuzeyde istikrarl\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Tehditler: 1. K\u00fcrt G\u00fc\u00e7lerinin G\u00fc\u00e7lenmesi: YPG\u2019nin HT\u015e ile i\u015f birli\u011fi yapmas\u0131 ve \u00f6zerklik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in ciddi bir tehdit olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n
2. HT\u015e\u2019nin Radikalizmi: T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131nda bir HT\u015e devleti kurulmas\u0131, ter\u00f6rizm ve istikrars\u0131zl\u0131k riskini art\u0131rabilir. <\/p>\n\n\n\n
3. Uzun S\u00fcreli M\u00fclteci Krizi: T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyeli m\u00fclteciler, kutlamalara ra\u011fmen belirsizlikler nedeniyle geri d\u00f6nmekten \u00e7ekiniyor. Bu durum, ekonomik ve sosyal bask\u0131lar\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
4. B\u00f6lgesel \u00c7eki\u015fmeler: T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye\u2019deki hedefleri, Rusya, \u0130ran ve di\u011fer b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerle \u00e7at\u0131\u015fma riskini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel tepkiler<\/p>\n\n\n\n
1. Amerika Birle\u015fik Devletleri: ABD, K\u00fcrt g\u00fc\u00e7leri desteklerken HT\u015e\u2019nin etkisini s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Ayr\u0131ca I\u015e\u0130D veya di\u011fer radikal gruplar\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye odaklanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
2. Rusya: Moskova, Esad\u2019\u0131n ana destek\u00e7isi olarak stratejisini yeniden de\u011ferlendirmek zorunda. Rusya, askeri ve ekonomik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in m\u00fczakereler y\u00fcr\u00fctebilir.<\/p>\n\n\n\n
3. \u0130ran: \u0130ran\u2019\u0131n etkisi zay\u0131flasa da, \u015eii b\u00f6lgeler ve milisler \u00fczerinden Suriye\u2019deki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
4. Arap Devletleri: K\u00f6rfez \u00fclkeleri, Esad\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u0130ran\u2019\u0131n etkisini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rebilir. Ancak HT\u015e\u2019nin radikal ideolojisi nedeniyle bu gruba destek vermeleri olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
5. \u0130srail: Esad\u2019\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, \u0130ran\u2019\u0131n Hizbullah\u2019a olan ikmal hatlar\u0131n\u0131 keserek \u0130srail\u2019i cesaretlendirebilir. Bu durum, g\u00fcney Suriye\u2019deki \u0130srail operasyonlar\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fclteci sorunu: S\u00fcregelen bir zorluk<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyeli m\u00fclteciler, Esad rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kutlasa da, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin k\u0131sa vadede ger\u00e7ekle\u015fmesi pek olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. S\u00fcren istikrars\u0131zl\u0131k, ekonomik y\u0131k\u0131m ve HT\u015e y\u00f6netimine dair korkular, m\u00fcltecilerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne y\u00f6nelik ciddi engeller olu\u015fturuyor. Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye\u2019de 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir ya\u015fayan bir\u00e7ok m\u00fclteci, geri d\u00f6n\u00fc\u015f yerine T\u00fcrkiye\u2019de kalmay\u0131 tercih edebilir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye i\u00e7in milyonlarca m\u00fcltecinin varl\u0131\u011f\u0131, siyasi ve ekonomik bask\u0131lar\u0131 art\u0131ran kritik bir mesele olmaya devam ediyor. Ankara, insani sorumluluk ile i\u00e7 kamuoyunun taleplerini dengelemek zorunda kalacak.<\/p>\n\n\n\n
Yeni Bir D\u00f6nem, Ama Bitmeyen Bir Sava\u015f<\/p>\n\n\n\n
Esad rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, Suriye\u2019de bir d\u00f6nemin sonunu getirse de, i\u00e7 sava\u015f\u0131n sona erdi\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Bunun yerine, \u00fclkenin gelece\u011fini belirleyecek yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6nemi ba\u015fl\u0131yor. HT\u015e\u2019nin y\u00fckseli\u015fi, K\u00fcrtlerin \u00f6zerklik aray\u0131\u015f\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik hedefleri, Suriye\u2019nin gelece\u011fini \u015fekillendirecek temel dinamikler olacak.<\/p>\n\n\n\n
Suriye\u2019nin Esad sonras\u0131 manzaras\u0131 derin bir \u015fekilde par\u00e7alanm\u0131\u015f durumda ve istikrara giden yol belirsizli\u011fini koruyor. Uluslararas\u0131 toplum, radikal gruplar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeden bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve kapsay\u0131c\u0131 bir ge\u00e7i\u015fi desteklemek i\u00e7in dikkatli bir yakla\u015f\u0131m benimsemelidir. Suriye halk\u0131 i\u00e7in birle\u015fik ve demokratik bir devlet hayali uzak g\u00f6r\u00fcnse de, ge\u00e7mi\u015fin dersleri daha parlak bir gelecek aray\u0131\u015f\u0131na rehberlik etmelidir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eam\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmesi ve Be\u015far Esad\u2019\u0131n \u00fclkeyi terk etti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki haberler, Suriye\u2019nin 13 y\u0131ll\u0131k i\u00e7 sava\u015f\u0131nda tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. 50 y\u0131ld\u0131r \u00fclkeyi demir yumrukla y\u00f6neten Esad ailesinin h\u00fckm\u00fc sona ererken, pek \u00e7ok Suriyeli ve g\u00f6zlemci bu geli\u015fmeyi yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kutluyor. Ancak bu dramatik geli\u015fme, Suriye\u2019deki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ger\u00e7ekten sona erdi\u011fi anlam\u0131na […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":21267,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[81],"tags":[],"class_list":{"0":"post-21266","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gundem"},"yoast_head":"\n