Prof. Dr. Ergin Erg\u00fcl, “Roma Stat\u00fcs\u00fc’ne taraf olmayan devletlerin yetkilileri dahi UCM’nin yarg\u0131 yetkisi kapsam\u0131na girebilir. Bu durum, UCM’nin uluslararas\u0131 adaletin sa\u011flanmas\u0131nda ne denli geni\u015f bir etkiye sahip oldu\u011funu g\u00f6steriyor.” dedi.
Ankara Medipol \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Genel Kamu Hukuku Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ergin Erg\u00fcl, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesinin (UCM) \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakan\u0131 Yoav Gallant hakk\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 tutuklam karar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi.<\/p>\n\n\n\n
UCM’nin 1998’de kabul edilen Roma Stat\u00fcs\u00fc uyar\u0131nca ba\u011f\u0131ms\u0131z bir uluslararas\u0131 yarg\u0131 organ\u0131 oldu\u011funu belirten Erg\u00fcl, “UCM ka\u011f\u0131t \u00fczerinde, uluslararas\u0131 hukukun eksiklerini tamamlayarak uluslararas\u0131 su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131z kalmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik sistemi hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu sistem, ister siyasi bir lider, ister \u00fcst d\u00fczey bir komutan, isterse s\u0131radan bir asker olsun, su\u00e7 i\u015fleyen herkesin adalet \u00f6n\u00fcnde hesap vermesini ama\u00e7lar.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, UCM’nin Netanyahu ve Gallant hakk\u0131nda verdi\u011fi tutuklama karar\u0131n\u0131n hem hukuki hem de siyasi etkilerini de\u011ferlendirerek \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130srail, uluslararas\u0131 toplumun b\u00fcy\u00fck bir kesiminin vicdan\u0131nda, Roma Stat\u00fcs\u00fc’ndeki t\u00fcm su\u00e7lardan zaten su\u00e7lu kabul edilmektedir. Nihai karar yarg\u0131lama s\u00fcrecinde verilecek olsa da mahkemenin tutuklama karar\u0131 almas\u0131, bu vicdani mahkumiyetin hukuki olarak da onayland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n
UCM’nin ve Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131n\u0131n (UAD) soyk\u0131r\u0131m davas\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 ihtiyati tedbir kararlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Erg\u00fcl, \u0130srail ve destek\u00e7isi \u00fclkelerin politikalar\u0131n\u0131n hem hukuki hem de etik a\u00e7\u0131dan kabul edilemez oldu\u011funu vurgulad\u0131. Ayr\u0131ca bu politikalar\u0131n uluslararas\u0131 su\u00e7 te\u015fkil etti\u011finin art\u0131k resmi olarak tescillendi\u011fini ifade eden Erg\u00fcl, “Bundan sonra, kendilerini ve politikalar\u0131n\u0131 savunabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gerek\u00e7eleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r.” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ayruca Roma Stat\u00fcs\u00fc’n\u00fcn tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ilkesine dikkati \u00e7eken Erg\u00fcl, bir \u00fclkenin yarg\u0131 sisteminin su\u00e7lar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde soru\u015fturamad\u0131\u011f\u0131 veya yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda UCM’nin devreye girdi\u011fini belirtti. Bu ba\u011flamda, “Mahkeme, Netanyahu ve Gallant’a y\u00f6nelik su\u00e7lamalarda \u0130srail yarg\u0131s\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yeterli kapasiteye sahip bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmi\u015f, b\u00f6ylece \u0130srail’in hukuk devleti iddias\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, ABD’nin 2017’de UCM’nin Afganistan’daki olas\u0131 sava\u015f su\u00e7lar\u0131yla ilgili soru\u015fturmas\u0131n\u0131 yapt\u0131r\u0131m tehdidiyle engelledi\u011fini an\u0131msatarak, ancak bu kez, sert ve tehditkar a\u00e7\u0131klamalara ra\u011fmen, \u0130srailli yetkililere y\u00f6nelik al\u0131nan karar\u0131 durduramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, UCM’nin Netanyahu ve Gallant hakk\u0131nda verdi\u011fi tutuklama karar\u0131n\u0131n, \u0130srail’in Yahudilerin “Nazi Soyk\u0131r\u0131m\u0131 kurban\u0131” oldu\u011fu s\u00f6ylemi \u00fczerinden olu\u015fturdu\u011fu devlet olma me\u015fruiyetine, BM kararlar\u0131na dayal\u0131 olarak Filistin halk\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen sava\u015f ve sald\u0131r\u0131 su\u00e7lar\u0131ndan san\u0131k olmas\u0131yla hukuki ve siyasi anlamda ciddi bir darbe indirdi\u011fini ifade etti.<\/p>\n\n\n\n
Almanya gibi hem UCM’ye \u00fcye olan hem de \u0130srail’in eylemlerini me\u015fru m\u00fcdafaa olarak g\u00f6ren \u00fclkelerin bu karar kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi bir hukuki ve etik \u00e7\u0131kmazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131na vurgu yapan Erg\u00fcl, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“UCM’ye \u00fcye \u00fclkeler, taraf olduklar\u0131 Roma Stat\u00fcs\u00fc uyar\u0131nca, kendi topraklar\u0131na gelmeleri durumunda Netanyahu ve Gallant’\u0131 tutuklamak ve yarg\u0131lanmalar\u0131 i\u00e7in Lahey’e g\u00f6ndermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. UCM’ye \u00fcye olmayan ve \u0130srail’i sava\u015fta a\u00e7\u0131k\u00e7a destekleyen ABD gibi \u00fclkelerin bu karar\u0131 uygulamas\u0131 beklenmemektedir. Ancak ABD, hem i\u00e7 kamuoyunda hem de uluslararas\u0131 alanda, \u0130srail’e verdi\u011fi s\u0131n\u0131rs\u0131z askeri, istihbari ve diplomatik destek nedeniyle tutuklama karar\u0131 al\u0131nan yetkililerin su\u00e7 orta\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.”<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, UCM’nin kurulmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol oynayan Avrupa \u00fclkelerinin bu karar\u0131 uygulamada teredd\u00fct g\u00f6stermelerinin, UCM’nin me\u015fruiyetini ve Bat\u0131l\u0131 devletlerin \u00f6zellikle Afrikal\u0131 liderlere kar\u015f\u0131 i\u015fletilen uluslararas\u0131 ceza adaleti konusundaki samimiyetini ciddi \u015fekilde sorgulataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
UCM Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Karim Han’\u0131n, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin hakk\u0131nda tutuklama talebinde bulundu\u011funu ve mahkemenin bu talebi k\u0131sa s\u00fcrede onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Erg\u00fcl, “Bu karar Bat\u0131l\u0131 devletler taraf\u0131ndan olumlu kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak UCM’nin \u0130srailli yetkililere y\u00f6nelik karar\u0131 ABD ve baz\u0131 m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan tepkiyle kar\u015f\u0131land\u0131. Bu durum, Bat\u0131’n\u0131n uluslararas\u0131 hukuk ve insan haklar\u0131 konusundaki \u00e7ifte standard\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, kurulan ideal yap\u0131n\u0131n uygulamada devletlerin siyasi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 dengelerinden ciddi \u015fekilde etkilendi\u011fini aktararak, Roma Stat\u00fcs\u00fc’n\u00fcn 139 \u00fclke taraf\u0131ndan imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlardan 124’\u00fcn\u00fcn taraf oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Erg\u00fcl, d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 200 BM \u00fcyesi \u00fclke oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Stat\u00fc’n\u00fcn geni\u015f bir kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 kamuoyunun, UCM’den yetki kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131n faillerini tarafs\u0131z ve objektif bir \u015fekilde soru\u015fturup yarg\u0131lamas\u0131n\u0131 bekledi\u011fini belirten Erg\u00fcl, “Ayr\u0131ca \u0130srail’in Filistin ve L\u00fcbnan’a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131nda Roma Stat\u00fcs\u00fc’ndeki su\u00e7lara yol a\u00e7an eylemler kar\u015f\u0131s\u0131nda, uluslararas\u0131 vicdan\u0131 tatmin edecek ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir yarg\u0131 organ\u0131 olarak hareket etmesi y\u00f6n\u00fcnde bir beklenti bulunmaktad\u0131r.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, UCM’nin yetki alan\u0131ndaki su\u00e7lara ili\u015fkin yarg\u0131 yetkisini Roma Stat\u00fcs\u00fc’ne g\u00f6re \u00fc\u00e7 durumda kullanabilece\u011fini kaydederek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130lk durum, bir veya birden fazla su\u00e7un i\u015flendi\u011fi iddias\u0131yla taraf devletlerden birinin durumu mahkeme savc\u0131s\u0131na bildirmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130kinci durum, bir veya birden fazla su\u00e7un i\u015flendi\u011fi iddias\u0131n\u0131n, BM Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 7. b\u00f6l\u00fcm\u00fcne uygun olarak hareket eden BM G\u00fcvenlik Konseyi taraf\u0131ndan mahkeme savc\u0131s\u0131na iletilmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc durum ise mahkeme savc\u0131s\u0131n\u0131n elde etti\u011fi bilgilere dayanarak bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi sonucuna varmas\u0131 ve kendili\u011finden soru\u015fturma ba\u015flatmas\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n
Erg\u00fcl, son yetki kapsam\u0131nda UCM Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131, 2010 Mavi Marmara olay\u0131, 2014 \u0130srail-Gazze sava\u015f\u0131 ve 2018 Gazze-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 gibi olaylarda \u0130srail’in eylemleriyle ilgili su\u00e7lamalarda bulunmaya ikna etmeye y\u00f6nelik birka\u00e7 giri\u015fimde bulunuldu\u011funu, ancak bu giri\u015fimlerin sonu\u00e7suz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
“Su\u00e7lanan devletin Roma Stat\u00fcs\u00fc’ne taraf olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir.” diyen Erg\u00fcl, “\u00d6rne\u011fin, UCM Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Karim Han, 22 \u015eubat 2023’te, Roma Stat\u00fcs\u00fc’ne taraf olmayan Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin hakk\u0131nda tutuklama emri \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti. Bu talep do\u011frultusunda, UCM’nin \u00d6n Yarg\u0131lama Dairesi 17 Mart 2023 tarihinde Putin hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 ald\u0131.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prof. Dr. Ergin Erg\u00fcl, “Roma Stat\u00fcs\u00fc’ne taraf olmayan devletlerin yetkilileri dahi UCM’nin yarg\u0131 yetkisi kapsam\u0131na girebilir. Bu durum, UCM’nin uluslararas\u0131 adaletin sa\u011flanmas\u0131nda ne denli geni\u015f bir etkiye sahip oldu\u011funu g\u00f6steriyor.” dedi.Ankara Medipol \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Genel Kamu Hukuku Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ergin Erg\u00fcl, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesinin (UCM) \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":21039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-21038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dunya"],"yoast_head":"\n