\u0130srailli bilim insanlar\u0131, bitkilerin zarar g\u00f6rd\u00fcklerinde veya sulanmaya ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131nda \u00e7\u0131\u011fl\u0131k att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.<\/p>\n\n\n\n
Hakemli bilimsel dergi Cell’de yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rmada domates, t\u00fct\u00fcn, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r ve kakt\u00fcs gibi bitkilerin stres alt\u0131ndayken ultrasonik patlama sesleri \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ortaya kondu.<\/p>\n\n\n\n
Bulgulara g\u00f6re balonlu naylon ambalajlar\u0131n patlama seslerini and\u0131ran bu sesler, insan kula\u011f\u0131n\u0131n i\u015fitme aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar bu sesleri alg\u0131layam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak b\u00f6cekler, di\u011fer memeliler ve muhtemelen de di\u011fer bitkilerin bu sesleri alg\u0131layabildi\u011fine inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rma ekibi bu seslerin, \u00f6zellikle yak\u0131nlardaki yarasalar, kemirgenler, \u00e7e\u015fitli b\u00f6cekler gibi y\u00fcksek frekanslar\u0131 alg\u0131layabilen canl\u0131lar taraf\u0131ndan duyulabildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Tel Aviv \u00dcniversitesi’nden botanik ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi uzman\u0131 Lilach Hadany, “Pastoral bir \u00e7i\u00e7ek tarlas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Epey g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir yer olabilir, sadece biz bu sesleri duyamay\u0131z” diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Hadany, “Bulgular\u0131m\u0131z, etraf\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyan\u0131n bitki sesleriyle dolu oldu\u011funu g\u00f6steriyor” diye de ekledi.<\/p>\n\n\n\n
Bitkilerin ses \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 fikri uzun s\u00fcredir bilim insanlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde. Titre\u015fim dedekt\u00f6rleriyle yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar bitkilerden yay\u0131lan darbeler tespit etmi\u015fti. Ancak bunlar\u0131n ger\u00e7ekten alg\u0131lanabilecek ses dalgalar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmiyordu.<\/p>\n\n\n\n
Yeni ara\u015ft\u0131rmada bu sorunun cevab\u0131n\u0131 bulmak isteyen ekip, bitkileri arka planda g\u00fcr\u00fclt\u00fc olmayan, sessiz ve izole bir kutuya koydu.<\/p>\n\n\n\n
20 ila 250 kilohertz frekanslar\u0131nda sesleri kaydedebilen ultrasonik mikrofonlar da her bitkiden yakla\u015f\u0131k 10 santimetre uzakl\u0131\u011fa yerle\u015ftirildi. Karl\u0131la\u015ft\u0131rmak gerekirse yeti\u015fkin bir insan taraf\u0131ndan alg\u0131lanan maksimum frekans 16 kilohertz civar\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n
Bitkiler \u00e7e\u015fitli gruplara ayr\u0131ld\u0131. Baz\u0131lar\u0131 5 g\u00fcn boyunca susuz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n saplar\u0131 kesildi. Baz\u0131lar\u0131na ise hi\u00e7 dokunulmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7lar bitkilerin 40 ila 80 kilohertz frekanslar\u0131nda ses \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Stres alt\u0131nda olmayan bitkiler saatte en fazla bir kez ses \u00e7\u0131kar\u0131rken, kesme ve susuz b\u0131rakma i\u015flemlerine maruz b\u0131rak\u0131lanlar her saat onlarca kez ses \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu seslerin bitkiden bitkiye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini de tespit etti.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin susuz kalm\u0131\u015f bir domates bitkisinin, bir kakt\u00fcse g\u00f6re farkl\u0131 bir patlama modeli olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Hadany, “Bitkilerin ses \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimize g\u00f6re s\u0131radaki soru \u015fu: ‘Kim dinliyor olabilir?'” ifadelerini kulland\u0131:<\/p>\n\n\n\n
Bu sesler bilgi ta\u015f\u0131yor. Bu sesleri duyabilen hayvanlar var, yani pek \u00e7ok akustik etkile\u015fimin meydana gelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n
Kaynak: Independent<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130srailli bilim insanlar\u0131, bitkilerin zarar g\u00f6rd\u00fcklerinde veya sulanmaya ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131nda \u00e7\u0131\u011fl\u0131k att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Hakemli bilimsel dergi Cell’de yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rmada domates, t\u00fct\u00fcn, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r ve kakt\u00fcs gibi bitkilerin stres alt\u0131ndayken ultrasonik patlama sesleri \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ortaya kondu. Bulgulara g\u00f6re balonlu naylon ambalajlar\u0131n patlama seslerini and\u0131ran bu sesler, insan kula\u011f\u0131n\u0131n i\u015fitme aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar bu sesleri alg\u0131layam\u0131yor. […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":12881,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85],"tags":[2083],"class_list":["post-12880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dunya","tag-bitkilerin"],"yoast_head":"\n